Is Industry 5.0 a Human-Centred Approach
۳.۲. فناوریهای صنعت ۰۵
صنعت ۰۴ منجر به پیشرفتهای فناورانه سریع و عملکرد صنعتی بالا شده است. همزمان، با هدف ادغام فضاهای فیزیکی و مجازی از طریق انسانمحوری با فناوری، یعنی کاربرد اینترنت اشیاء (IoT)، رباتها و واقعیت افزوده (Augmented Reality) برای رسیدن به صنعت هوشمند و جامعهای مبتنی بر نوآوری دیجیتال، مفهوم صنعت ۰۵ رشد یافته است.
تعامل بین انسان و ماشین یکی از تفاوتهای کلیدی بین صنعت ۰۴ و ۰۵ محسوب میشود، زیرا با افزایش این تعامل، توانمندسازی اپراتورها در نحوه شخصیسازی محصولات و خدمات ایجاد میشود و روابط همافزا بین سیستمهای فناورانه و اجتماعی شکل میگیرد.
صنعت ۰۵ نیازمند تحول اجتماعی-فنی (Socio-technical evolution) در انسانها است، یعنی یک تغییر پارادایمی در نقش اپراتور بهعنوان محور اصلی سیستمهای تولید و ساخت از طریق استراتژیها و رویکردهای هوشمند که مبتنی بر فناوریهای پیشرفته اطلاعات و ارتباطات هستند.
ایدئولوژی صنعت ۰۵ میتواند در سیستمهای تولید سایبر-فیزیکی (CPPS) اعمال شود، از مرحله مفهومسازی، یادگیری و یکپارچهسازی و با در نظر گرفتن دیدگاه انسانی، تا قابلیت تبادل داده و اشتراک اطلاعات با استفاده از شبکههای 5G و 6G ؛ سیستمهای شناسایی و ردیابی خودکار (Auto-ID) ؛ سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) برای کمک به کار، سازماندهی و نظارت؛ شبیهسازی صنعتی؛ کاربرد کاربر در سیستمهای واقعیت افزوده؛ و همچنین رباتهای همکار یا Cobotها برای دستیابی به سیستمهای تولید هوشمند.
- نقش رباتیک و رباتهای همکار در صنعت ۰۵
ورود رباتیک به سیستمهای تولیدی میتواند بازدهی تولید را افزایش دهد و در عین حال رفاه کارکنان را بهبود بخشیده و شرایط ایمنی و سلامت محیط کار را ارتقا دهد. رباتها و محیطهای همکاری انسان-ربات با ترکیب تواناییهای فردی و فناورانه، امکان غلبه بر محدودیتها در انجام وظایف ناخوشایند، تکراری و بالقوه خطرناک را فراهم میکنند و در نتیجه محیط کار و تکرارپذیری و قابلیت اطمینان فرآیندها بهبود مییابد.
بنابراین، رباتهای همکار (Collaborative Robots) از عملیات کمارزش برای اپراتورها پشتیبانی میکنند و آنها را کاهش میدهند، در حالی که تواناییهای انسانی کارکنان برای انجام عملیات پیشرفته و وظایفی که نیازمند حساسیت بیشتر، فرآیندهای ذهنی، تطبیق سریع، سفارشیسازی و تفکر انتقادی هستند، بهکار گرفته میشود.
در سناریوهایی که اشتراک فضایی و همکاری بین انسان و ربات وجود دارد، لازم است عوامل انسانی قبل، حین و بعد از کل تعامل انسان-ربات ارزیابی شوند تا تحلیل و ارزیابی شرایط کاری امکانپذیر شود.
یکی از ویژگیهای مهم استفاده از رباتها، توسعه دوقلوی دیجیتال (Digital Twin – DT) است، که یک موجودیت فیزیکی مجازی با دقت بالا و ارتباط زمان واقعی را نشان میدهد. این سیستمهای DT بهعنوان پیشرفتهای فناورانه شناخته شده برای صنعت ۰۵، همراه با سیستمهای شبیهسازی، امکان بهینهسازی تولید و همزمان انجام تستهای ایمنی عملیاتی را فراهم میکنند.
علاوه بر این، اگرچه DTها مدلهای فناورانهای هستند که بر اتصال و مدلسازی سیستمهای تولیدی تمرکز دارند، میتوان از آنها برای مقابله با نابرابری آموزشی با ارائه یادگیری و آموزش از راه دور (Tele-operability) استفاده کرد و میتوان آنها را در سیستمهای آموزشی نیز گنجاند. سیستمهای تولیدی تعاملی با رباتها همچنین میتوانند برای ایجاد محیطهای آموزشی و یادگیری بهکار گرفته شوند.
- ایمنی، اخلاق و فناوریهای انسانمحور در صنعت ۰۵
با ورود صنعت ۰۵ و سیستمهای تولید انسانمحور، تعاملات انسان-ربات سوالاتی را درباره ایمنی و مسائل اخلاقی ایجاد میکند. نیازمندیهای ایمنی بالاتر هستند و بنابراین استراتژیهای ایمنی باید برای دستیابی به درجه بالاتری از قابلیت اطمینان و انعطافپذیری تولید با استفاده از اقدامات پویا و همافزا (از دیدگاه هر دو انسان و ربات) اتخاذ شوند.
مسائل اخلاقی مربوط به استفاده از سیستمهای هوشمند خودکار، مانند رباتها و هوش مصنوعی است و باید از همان ابتدای فرایند طراحی سیستمهای تولید دیجیتال جدید مورد توجه قرار میگرفتند.
با این حال، شرکتها و صنایع باید انسان را در مرکز فرآیندهای تولید قرار دهند و با توسعه و استفاده از فناوریهای قابل اعتماد، محیطهای کاری بهتر و رفاه بالاتر برای کارکنان فراهم کنند. بنابراین، حفظ و بهکارگیری حافظه سازمانی از تجربیات گذشته و اپراتورها اهمیت دارد تا تجارب موفق دوباره مورد استفاده قرار گیرند و درک تجربه و دانش اپراتورها در طول عملیات کاری ضروری است.
برای اینکه شرکتها و صنایع ایدئولوژیها و مزایای صنعت ۰۵ را محقق کنند، نیاز است از فناوریهای دیجیتال صنعت ۰۴، مانند سیستمهای سایبر-فیزیکی (Cyber-Physical Systems)، فناوریهای کلان داده (Big Data) و فناوریهای تعامل انسان-ماشین، مانند هوش مصنوعی، دوقلوی دیجیتال و رباتهای همکار بهره ببرند.
کمیسیون اروپا (European Commission) شش راهنما برای فناوریهای صمعت ۰۵ مشخص کرده است:
تعامل انسان-ماشین فردیسازیشده
فناوریهای هوشمند الهامگرفته از زیستشناسی (Bio-inspired)
شبیهسازی و دوقلوی دیجیتال (Simulation & Digital Twins)
فناوریهای انتقال، ذخیرهسازی و تحلیل داده
هوش مصنوعی (Artificial Intelligence)
فناوریهای خودمختاری اکولوژیکی (Technologies for Ecological Autonomy).
۳.۳. انسانمحوری در محیطهای صنعتی آینده
پیش از دیجیتالی شدن و اتوماسیون، انسانها مسئول انجام کارهای دستی، از جمله عملیات تکراری و جسمی سنگین بودند. با این حال، با پذیرش فناوریهای دیجیتال، انسانها بهعنوان نقطه ضعف در صنعت در نظر گرفته شدند، زیرا ممکن بود دچار خطا و نقص شوند و به همین دلیل بهتدریج جای خود را به فناوری دادند.
در مقابل، عامل انسانی منبع مرکزی در اکثر شرکتها و صنایع است؛ بنابراین، گذار به یک استراتژی انسانمحور رخ میدهد، جایی که نیازها و منافع انسان در مرکز فرآیندهای تولید قرار میگیرد. این تحول از رویکرد فناوریمحور به رویکرد انسانمحور پیش میرود، جایی که انسانها از قدرت و دقت فناوری بهعنوان منبعی قابل انطباق با نیازها و تنوع کارکنان صنعتی استفاده میکنند. بنابراین، انعطافپذیری و خلاقیت اپراتورها حفظ شده و آنها را توانمند میسازد تا بر مشکلات و محدودیتهای تحمیلی توسط فناوری غلبه کنند.
صنایعی که تمرکز بر رفاه کارکنان دارند با توسعه فناوریهایی که محیطهای کاری پاداشدهنده و انگیزشی مطابق با نیازهای کاربران ایجاد میکنند، این رفاه را تضمین میکنند؛ اما عمدتاً صنایعی با محیط کاری ایمن و فراگیر مدنظر هستند که سلامت جسمی و روانی کارکنان، رفاه، استقلال، حریم خصوصی و کرامت آنها را در اولویت قرار میدهند.
سایر استراتژیها برای بهبود رفاه اپراتورها شامل موارد زیر است:
فراهم کردن تنوع در ساعات کاری
چرخش شغلی (Job Rotation)
توجه به نیازهای انجام کار و نیازها و صلاحیتهای اپراتورها
قرارگیری ارگونومیک در محیط کار
از سوی دیگر، انسانمحوری میتواند با دخیل کردن تمام ذینفعان سیستم تولید در فرآیندهای مفهومسازی، طراحی و نوآوری ؛ در فرآیندهای برنامهریزی و کنترل سیستم؛ و در طراحی محصول و فرآیند تحقق یابد. کاربرد ابزارهای مدیریت ناب (Lean Management) برای قرار دادن انسان در مرکز فرآیندهای تولید، مانند کاربرد انسانمحوری در ابزار SMED (H-SMED) نیز مورد مطالعه قرار گرفته است.
- آمادگی و مهارتهای اپراتورهای آینده در صنعت ۰۵
در آینده، کارگران صنعتی نیاز دارند از سیستمهای تولید فناوریمحور به سیستمهای تولید اجتماعی-فناوریمحور (Socio-technological) منتقل شوند و در نتیجه، باید بهطور مستمر دانش، مهارتها و صلاحیتهای خود را کسب، بهروز و بازآموزی کنند تا فرصتهای شغلی بهتر ایجاد، تعادل بین کار و زندگی شخصی برقرار کنند و توسعه و تمایز شغلی خود را افزایش دهند.
همزمان با تحول پایدار، مقاوم و انسانمحور، اپراتورهای آینده باید آماده و آموزشدیده باشند تا بتوانند نقش فعال در سیستمهای تولید ایفا کنند و موفقیت تحول دیجیتال صنعتی را ارتقا دهند. صنعت ۰۵ تأثیر زیادی بر همکاری بین انسانها و فناوریهای هوشمند، و همچنین بر مدیریت فناورانه و اجتماعی سیستمهای تولید آینده خواهد داشت؛ بنابراین، آموزش مستمر ضروری است تا نیروی کار ماهر آینده از طریق توسعه مهارتهای چندوجهی انسانی و آموزش دیجیتال تأمین شود.
۴. بحث
۴.۱. صنعت ۰۵ — دیدگاه صنعتی و اجتماعی
برای تقویت رفاه فردی و رشد اقتصادی پایدار، صنعت ۰۵ با هدف انسانمحور کردن تولید ظهور کرده است، بهگونهای که رفاه کارکنان در مرکز فرآیندهای تولید هوشمند صنعتی قرار گیرد.
انقلاب صنعتی پنجم که با صنعت ۰۵ مرتبط است، همکاری مشترک بین اپراتورها و ماشینها را برای افزایش بهرهوری و کارایی شرکتها و صنایع تعیین میکند. عملیسازی و بهکارگیری صنعت ۰۵ یک ایدئولوژی آیندهنگر است، زیرا صنایع هنوز در مرحله پیادهسازی صنعت ۰۴ قرار دارند. با این حال، میتوان گفت که این دو انقلاب صنعتی همزیست خواهند بود؛ بهطوری که توسعه فناوری صنعت ۰۴ با ایدئولوژیهای صنعت ۰۵ در خصوص انسانمحوری ترکیب خواهد شد.
صنعت ۰۵ همچنین با دقت بالا و امکان سفارشیسازی انبوه با هزینه کم مشخص میشود و تفکر پایدار و مقاوم در تحول دیجیتال با انسانمحوری و ایدههای زیستاقتصادی برای جامعه آینده (Society 5.0) معرفی میکند. جامعه و صنعت ۰۵ نیازمند شرکتها و صنایعی هستند که قادر به ایجاد روابط فعال بین انسانها و فناوریهای دیجیتال باشند، بهگونهای که کارگران هدف این تعاملها قرار گرفته و فرآیندها بهصورت اجتماعی خودکار شوند.
تعاریف و مفاهیم متعددی برای صنعت ۰۵ وجود دارد و تفسیر آنها میتواند نکات کلیدی تمایزدهنده را روشن کند. اکثر این تعاریف بر عصر اجتماعی-فناورانه (Socio-technological era) تمرکز دارند، در حالی که برخی دیگر تنها بر تحول صنعتی متمرکزند.
۴.۲. انسانمحوری با فناوریهای صنعت ۰۵
سیستمهای تولید انسانمحور یک موضوع جدید و بحثبرانگیز هستند که نیاز به روشنسازی و بحث دقیق دارند. با این حال، این مفهوم بر اساس پژوهشهای متمرکز بر انسان که در حال انجام هستند، مانند ارگونومی، Operator 4.0 و همکاری انسان-ربات (Human-Robot Collaboration) شکل گرفته است.
تولید و ساخت صنعتی به سمت صنعت ۰۵ حرکت خواهد کرد که با رباتهای همکار (Collaborative Robots)، هوش مصنوعی و فناوریهای محاسبات شناختی (Cognitive Computing) پشتیبانی خواهد شد.
تعامل انسان-ربات (Human-Robot Interaction) یک فناوری توانمندکننده برای انتقال از تولید متمرکز بر سیستم دیجیتال به تولید متمرکز بر اپراتوری است که در محیط تولید دیجیتال ویژگیهای انسانی و رباتیک را بهطور برابر در نظر میگیرد. برای اینکه این تعامل سودمند بوده و مزایایی برای سیستمهای تولید ایجاد کند، لازم است استفاده از منابع موجود، چه انسانی و چه رباتها، بهینه شود.
یکی دیگر از مزایای استفاده از این سیستمهای همکار، کاهش عملیات استرسزا و تکراری است که ممکن است کارکنان را در معرض خطرات سلامت و ایمنی قرار دهد، بدون اینکه نیاز به سرمایهگذاری در تجهیزات دیجیتال گران و پیچیده دیگر باشد.
واقعیت افزوده (Augmented Reality) میتواند برای تقویت قابلیتهای شناختی انسان و ربات از طریق ادغام انسانها در سیستمهای تولید بهصورت واقعی و پویا در زمان واقعی مورد استفاده قرار گیرد.
علاوه بر این، ارزیابی تأثیر تعامل انسان-ربات دشوار و محدودکننده است، زیرا ابزارهای کلاسیک بر جنبههای سینماتیک و ایستا تمرکز دارند و اطلاعات مرتبط را نادیده میگیرند. بنابراین، جایگزینهایی برای ارزیابی تعامل انسان-ربات در حال حاضر از طریق سیستمهای محاسباتی و حسگری مطالعه و استفاده میشوند که امکان تحلیل پیچیدهتر، پیشرفتهتر و پویا را فراهم میکنند.
برای دستیابی به پایداری و تابآوری اجتماعی، محیطزیستی و اقتصادی در شرکتها و صنایع، آموزش مهندسی نیازمند بازبینی و بازطراحی خواهد بود تا مهندسین آینده با توانمندی در فناوری، داده و دانش تربیت شوند و بتوانند صنایع را در عصر صنعت ۰۵ مقاوم، پایدار و انسانمحور کنند.
نیروی کار آینده باید تجربه و دانش لازم برای تمایز و درک سیستمهای تولید مختلف را داشته باشد تا بتواند مناسبترین تصمیمات را در میان شیوههای مختلف کار اتخاذ کند: تلاش صرف انسانی، تلاش صرف فناورانه، یا همکاری میان این دو.
بنابراین، آموزش مهندسی باید بر تعامل انسان و فناوری تمرکز کند، به ویژه بر اشکال مختلف ارتباط و همکاری با سیستمهای سایبری-فیزیکی آینده.
علاوه بر این، استراتژیهای یادگیری تحت هدایت انسان (Human-assisted Learning) میتوانند برای نظارت و کنترل سیستمهای تولید افزایشی خودکار و همچنین سیستمهای شناسایی خطای تولید به کار گرفته شوند.
۴.۳. اپراتور صنعت ۰۵
ایدئولوژی صنعت ۰۴ با سیستمهای تولید خودکار و بسیار کارآمد، رفاه کارکنان را به حاشیه رانده است. در نتیجه، میتوان گفت که در صنعت ۰۴ عامل انسانی نادیده گرفته شده است. در مقابل، اپراتور صنعت ۰۵ باید بهصورت استراتژیک از فناوری استفاده کند تا کیفیت محیط کار را بهبود دهد. بنابراین، این ایده با انسانمحوری در فرآیندهای تولید همسو است، جایی که فناوری از انسان پشتیبانی میکند.
از این رو، یک اثر همافزاینده در تعامل انسان و ربات ایجاد میشود، جایی که عامل انسانی میتواند همکاری، ادغام و تعامل با فناوریهای دیجیتال جدید را مدیریت کند.
همزمان با معرفی صنعت ۰۵، مفهوم Operator 5.0 نیز ظهور کرده است، که نماینده اپراتور ۰۴ آینده است، اپراتور مقاوم 5.0 (Resilient Operator 5.0) یعنی کسی که در برابر چالشها و مشکلات موجود در محیطهای صنعتی دیجیتال مقاومتر است.
اپراتور 5.0 میتواند براساس هدف خود تقسیمبندی شود:
اپراتور خودمقاوم (Self-resilient Operator): کسی که در مواجهه با ضعفها و مشکلات ذاتی خود تکامل یافته است.
اپراتور متمرکز بر تابآوری سیستم (Operator focused on system resilience): یعنی سیستمهای انسانی-ماشینی مقاوم.
با این حال، درک پیچیدگی سیستمهای تولید صنعتی آینده که بسیار ناپایدار هستند و تصمیمگیریهای چندوجهی و پیچیدهتری را برای کارکنان میطلبند، ضروری است. بنابراین، اپراتورهای آینده باید با فناوری انسانمحور و آموزش مناسب توانمند شوند تا قادر باشند کنترل سیستمهای تولید و ساخت را حفظ کنند.
به همین دلیل، توانمندسازی کارکنان با سنین و سوابق مختلف اهمیت دارد، زیرا آنها محور پایداری نیروی انسانی هستند، بهویژه کارکنان مسنتر که در مشاغل با شدت بالای کار مشغول هستند.
۴.۴. چالشها، محدودیتها و افقهای پژوهش آینده
در ارتباط با فرآیند پژوهش، محدودیتهای این مطالعه به تعداد محدود موارد واقعی صنعتی در کاربرد مفاهیم و ایدئولوژیهای صنعت ۰۵ مربوط میشود. علاوه بر این، با توجه به بهروز بودن، فوریت و اهمیت موضوع انسانمحوری، ضروری است که دادههای علمی پژوهش صرفاً به منابع انگلیسی محدود نشود. بنابراین، بهعنوان افقهای پژوهشی آینده، استفاده از منابع و مقالات به زبانهای مختلف برای ارائه دیدگاههای جدید و ارزشمند در این مطالعه حیاتی خواهد بود.
از سوی دیگر، یک چالش برای آینده، انجام مطالعات در محیطهای آزمایشگاهی برای تسریع فرآیند پژوهش است. با این حال، باید توجه داشت که این آزمایشها ممکن است به نتایجی منجر شوند که با واقعیت صنعتی فاصله داشته باشند.
در حرکت به سمت تولید و ساخت انسانمحور، چالشها، محدودیتها و فرصتهایی از منظر اجتماعی، فناورانه و اخلاقی وجود دارد. در ارتباط با نگرانیهای اخلاقی، حتی در صنعت ۰۴ نیز مسائل اخلاقی مطرح بودند. با این حال، همانطور که صنعت ۰۵ ادامهای بر صنعت ۰۴ است و در کنار آن وجود دارد، مسائل اخلاقی نیز همپوشانی میکنند.
در این زمینه، با توجه به انسانمحوری بیشتر، جایگاه انسان برجستهتر میشود و مسائل اخلاقی اهمیت بیشتری پیدا میکنند. در محیطهای صنعتی و خودکار با فناوریهای دیجیتال، مسائل اخلاقی، بهداشتی و ایمنی از اهمیت بالایی برخوردارند و به همین دلیل، این موضوع یکی از مباحث داغ و ضروری برای مطالعات آینده محسوب میشود.
با تغییر استراتژی از عملکرد صنعتی بالا (صنعت ۰۴) به انسانمحوری (صنعت ۰۵)، لازم است تعادل متعادلی میان عملکرد، فناوریها (دیجیتالسازی) و رفاه انسان برقرار شود. با وجود محدودیتهای انسانی، یک فرصت برای بهبود و توسعه وجود دارد؛ بهویژه با بهرهگیری از تعاملات انسان-ماشین و توسعه مهارتها و توانمندیهای انسانی برای این دوران جدید انسان-دیجیتال.
یکی از چالشها حول محور پذیرش و اعتماد به فناوری است؛ زیرا در محیطهای کاری انسانمحور، فناوریهای مورد استفاده باید قابل اعتماد، هوشمند و کاربرپسند باشند و در عین حال مرزهای حریم خصوصی همیشه حفظ شود.
تعامل انسان-ربات (Robot-Human Interaction) به یک محدودیت و چالش برای آینده تبدیل میشود، چرا که نیاز به فناوریهای همکاریکننده و همیار وجود دارد که به اپراتور کمک کنند و جایگزین او نشوند، و قابل سفارشیسازی براساس ویژگیها و مهارتهای فردی هر اپراتور باشند.
علاوه بر این، این سیستمها باید شفاف باشند؛ یعنی تمام اطلاعات و دادههایی که برای انجام وظایف، عملیات و تصمیمگیری استفاده میکنند را به اشتراک بگذارند.
در مقابل، فرصتهایی وجود دارد که با غلبه بر برخی چالشهای دوران انسانمحوری قابل دستیابی هستند؛ مانند تغییرات در پویایی کار، چه در سطح تیم و چه در تعامل با فناوریها، و ظرفیت و پذیرش یادگیری مادامالعمر برای تطبیق مستمر و تکاملی انسان با پیشرفتهای فناوری نوظهور.
یکی دیگر از محدودیتهای مهم در انجام مطالعات در محیطهای صنعتی، دشواری در پذیرش و باز بودن اپراتورها و مدیریت ارشد نسبت به ایدهها و فناوریهای جدید است.
بهعنوان افق پژوهشی آینده، ضروری است اقدامات عملی و ایجاد استراتژیها و روشهای قابل تحقق برای قرار دادن عامل انسانی در مرکز تولید انجام شود، بدون اینکه عامل انسانی نادیده گرفته شود و ایدئولوژیهای صنعت ۰۵ پیادهسازی گردد.
شاید هنوز زود باشد که از صنعت ۰۶ سخن بگوییم، در حالی که صنعت ۰۵ در مراحل اولیه توسعه خود قرار دارد. لازم به ذکر است که یکی از ستونهای صنعت ۰۵، طبق کمیسیون اروپا، پایداری است، که شامل جنبههای محیطزیستی/اکولوژیکی و محدودیتهای سیاره ما میشود. با این حال، اگر صنعت ۰۵ انسانمحور است، آیا صنعت ۰۶ به محیطزیستمحوری اختصاص خواهد داشت؟
در حال حاضر، هدف صنعت ۰۵ قرار دادن رفاه کارکنان در مرکز صنایع و شرکتها، حفظ تعادل بین سیستمهای انسان-ماشین و توسعه محیط کاری مقاوم و پایدار در سطوح اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی است.
شکل ۶ دیدگاه ما را از یک نمای شماتیک نشان میدهد که چگونه عامل انسانی، یعنی Operator 5.0، در کنترل سیستمهای تولید قرار دارد، جایی که رفاه کارکنان در اولویت بالایی است. علاوه بر این، تمرکز انسان با کمک فناوریهای دیجیتال و رباتیک در کارخانههای هوشمند پایدار و مقاوم در عصر صنعت ۰۵ نمایش داده شده است.
۵. نتیجهگیری
صنعت ۰۵ به دنبال صنعت ۰۴ شکل گرفت، با ایدئولوژیای که انسان را در مرکز فرآیندهای تولید صنعتی قرار میدهد. بدین ترتیب، تحول از سیستمهای تولیدی متمرکز بر پیشرفت فناوری و بهرهوری بالا به سیستمهای تولیدی متمرکز بر انسان و سفارشیسازی بالا رخ میدهد. بنابراین، انسان دیگر تحت فرمان فناوری نیست و خود کنترلکننده آن میشود و از آن به نفع خود بهره میگیرد.
با این حال، مفهوم صنعت ۰۵ هنوز بهطور کامل توسط شرکتها و صنایع پذیرفته نشده است و بیشتر توسط پژوهشگران پیش میرود، زیرا واقعیت صنعتی امروزی هنوز با چالشهایی مواجه است که ذاتی صنعت ۰۴ و عصر دیجیتالی شدن هستند. تا این مرحله، ایده مرکزی صنعت ۰۵ تمرکز بر انسان در سیستمهای تولید است، اما مطالعات انجام شده بیشتر بر پیشرفتهای فناورانه و توسعه تکنولوژیها برای این هدف متمرکز بودهاند.
میتوان نتیجه گرفت که مطالعات زیادی وجود ندارد که این تمرکز بر انسان را بهطور مستقیم اثبات کنند، اما تحقیقاتی انجام شده است که هدف آن کاربرد فناوریهای دیجیتال برای بهره انسانی در محیطهای صنعتی است. در نتیجه، میتوان گفت پژوهشهای مرتبط با ایدئولوژیها و مفاهیم صنعت ۰۵ بهویژه در جهت افزایش رفاه، سلامت و ایمنی انسانها، انسانمحور هستند.
علاوه بر این، میتوان گفت فناوریهای دیجیتال صنعت ۰۴ بهعنوان فناوریهای صنعت ۰۵ بهکار گرفته خواهند شد، با این تفاوت که قدرت و استفاده از آنها به منظور ایجاد ارزش برای عامل انسانی افزایش یافته و مدیریت میشود. با ورود صنعت ۰۵ به سیستمهای تولید هوشمند، اپراتورها نیز باید به سمت اپراتورهای مقاوم و دیجیتال تحول یابند، در حالی که سرمایه انسانی موجود در واقعیت صنعتی امروز، بهویژه نیروی کار سالخورده، همواره در نظر گرفته شود.
پایان.
آیا انقلاب صنعتی پنجم (Industry 5.0) یک رویکرد انسانمحور است؟ - بخش اول
منبع: https://www.mdpi.com/2227-9717/11/1/193
مقالات مرتبط:
- انقلاب صنعتی چهارم و آینده طراحی صنعتی
- روز جهانی طراحی صنعتی 2025: طراحی اخلاقی برای دنیای امروز
- چشم اندازهای نوین انقلاب صنعتی پنجم - بخش اول
- چشم اندازهای نوین انقلاب صنعتی پنجم - بخش دوم
- چالشها و فرصتهای طراحی در عصر انقلاب صنعتی چهارم.
